De openingsronde van de Champions League van dit seizoen kwam woensdag op een spectaculaire manier ten einde. We blikken terug op de groepsfase van Europa’s meest prestigieuze clubcompetitie door de grootste winnaars en verliezers eruit te lichten na een chaotische reeks wedstrijden.
Winnaar: UEFA
Als je goed luistert, hoor je Aleksander Ceferin en de UEFA-top zichzelf feliciteren. Het vernieuwde “Zwitserse” format was een van de opvallendste sterren van de openingsronde. Het is niet perfect en duidelijk ingegeven door de hebzucht van de Europese elite – meer wedstrijden, meer geld en minder kans op directe uitschakeling waren de belangrijkste drijfveren achter deze verandering.
Toch was het een succes voor de UEFA, ook al werd de verandering vooral doorgevoerd om een dreigende Super League te voorkomen.
De slotdag van de groepsfase op woensdag, waarop alle 36 teams tegelijk speelden, was het kroonjuweel van deze “nieuwe” Champions League. Scott Hanson, het gezicht van “NFL RedZone”, prees op sociale media het potentieel van “Matchday Mayhem”. Dit spektakel, gecreëerd voor een tv- en mobiele doelgroep, kan net zo’n vaste waarde in de voetbalagenda worden als de transferdeadline.
Op het veld hadden 16 van de 18 wedstrijden directe gevolgen voor de knock-outfase. Clubs die zich al hadden geplaatst voor de play-offs wilden hoger eindigen om de top acht te halen, terwijl teams als Manchester City en Paris Saint-Germain nog een resultaat nodig hadden om überhaupt door te gaan. De belangen waren groot. Hoewel er geen schokkende uitschakelingen waren – City ontsnapte bijvoorbeeld – zorgde de constant veranderende ranglijst voor veel spanning. Doelpunten vielen in heel Europa en beïnvloedden wedstrijden in andere landen, waardoor fans, zowel partijdig als neutraal, twee uur lang op het puntje van hun stoel zaten.
Hier zat natuurlijk ook een portie geluk bij. Clubs als Real Madrid, Bayern München, Borussia Dortmund en Juventus kenden wisselende prestaties, waardoor verrassingen ontstonden en underdogs zoals Brest, Lille en Atalanta konden profiteren. Dit gebeurt niet elk seizoen, maar het format stimuleert deze dynamiek door een breder scala aan wedstrijden. Critici stellen dat er geen echte dreiging van uitschakeling is – Manchester City kon bijvoorbeeld slecht spelen en alsnog doorgaan. Maar dat is niet helemaal waar. City ging inderdaad door, maar eindigde laag en krijgt nu een loodzware play-off tegen Real Madrid of Bayern München. Dat heeft serieuze gevolgen.
Ondertussen krijgen clubs die onder het oude systeem nooit de knock-outfase hadden gehaald nu de kans om geschiedenis te schrijven.
“Ik vind het echt een goed systeem, en ik denk dat de mensen die op tv en in de stadions keken, het geweldig vonden,” zei Brest-coach Eric Roy. “Het zorgde voor veel spanning en gaf kleinere teams zoals wij een kans.”
Het oude format, waarbij groepen vaak na vier wedstrijden al beslist waren, was na twintig jaar uitgewerkt. Dit nieuwe systeem is niet perfect – acht wedstrijden zijn waarschijnlijk te veel – maar het heeft de eerste fase van de competitie nieuw leven ingeblazen. Voorlopig althans.
Verliezer: FIFPro
Dan nu de problemen. Het meest in het oog springende is de extra belasting voor spelers. Competities worden steeds vaker uitgebreid, zowel op club- als internationaal niveau – hallo, Gianni Infantino – en nu moeten Champions League-clubs twee extra wedstrijden spelen in de openingsronde, plus een play-offronde vóór de laatste 16. Dit vergroot de al bestaande zorgen over blessures en spelerswelzijn.
Het is tegenwoordig normaal dat voetballers 65 wedstrijden (of meer) per jaar spelen als er een internationaal toernooi in de zomer is. De “offseason” bestaat nauwelijks meer. Geen wonder dat knieën het begeven en hamstrings massaal scheuren. Toch lijkt FIFPro, de vakbond die de rechten van meer dan 60.000 profvoetballers verdedigt, steeds machtelozer tegenover deze groei. Een spelersstaking, hoe indrukwekkend dat ook klinkt, is onwaarschijnlijk, omdat het lastig is om consensus te bereiken tussen FIFPro’s enorme spelersbestand. Wat logisch is voor een Champions League-ster, geldt niet voor een speler uit League Two.
Als dit Champions League-format elk seizoen voor spektakel blijft zorgen, hoe kan FIFPro het dan stoppen? Clubs willen geld, fans willen entertainment. Veel succes om hen ervan te overtuigen dat de rem erop moet.
Winnaar: Raphinha
Geen enkele speler had meer doelpunten en assists in de groepsfase dan Raphinha. Zijn techniek, creativiteit en koelbloedigheid voor het doel hielpen Barcelona naar de tweede plaats en een automatische kwalificatie voor de laatste 16. De Braziliaan sloot de groepsfase af met acht doelpunten, vier assists en drie Man of the Match-awards. Er beginnen zelfs voorzichtig Ballon d’Or-geruchten op te steken.
En die geruchten kunnen snel luider worden.
Barcelona oogt onder Hansi Flick nog altijd kwetsbaar in de verdediging. Van de 24 teams die doorgingen, kregen er slechts drie – Feyenoord, Celtic en opmerkelijk genoeg Manchester City – meer doelpunten tegen. Maar dankzij Raphinha blijft Barça de grote showploeg van het toernooi. De Catalanen scoorden 28 keer in de groepsfase, de meeste van alle clubs, en hij was de drijvende kracht achter bijna de helft van die goals.
Verliezer: Pep Guardiola
Manchester City overleefde, maar hoe lang nog?
Guardiola’s ploeg won woensdag nipt van Club Brugge, maar de titelverdediger had zomaar kunnen worden uitgeschakeld als de Belgen scherper waren geweest in de afwerking. City oogt kwetsbaar en Guardiola heeft nog geen oplossing gevonden. Misschien kunnen de januari-aanwinsten Abdukodir Khusanov en Vitor Reis, samen met de terugkeer van geblesseerde verdedigers Nathan Aké en Ruben Dias, de problemen oplossen.
Verdedigende instabiliteit is echter een rampzalige eigenschap wanneer je Real Madrid (met een Mbappé in topvorm) of Bayern München (met hun eindeloze aanvallende opties) als volgende tegenstander hebt.
Daar komt bij dat Guardiola zijn team door een loodzwaar schema moet loodsen. De komende vier Premier League-duels zijn tegen Arsenal, Newcastle, Liverpool en angstgegner Tottenham. En midden in die reeks moet City dus een tweeluik spelen tegen Madrid of Bayern.
Winnaars: Lille
Met alle respect voor Aston Villa en hun knappe achtste plek, was er geen team dat voor een grotere verrassing zorgde dan Lille. Op de laatste speeldag walsten de Fransen met 6-1 over Feyenoord heen, waardoor ze verrassend als zevende eindigden en zich direct plaatsten voor de laatste 16.
Alleen Liverpool (op Anfield) en Sporting CP (toen Ruben Amorim nog coach was) versloegen Lille in de groepsfase. In het Stade Pierre-Mauroy bleef de ploeg van Bruno Genesio ongeslagen en pakte 10 van de 12 mogelijke punten. Het stadion kolkte tijdens de groepsfase en de fans mogen nu dromen van meer.
Jonathan David was daar een grote reden voor.
De Canadese spits, die binnenkort transfervrij is, scoorde zes keer in de groepsfase. Vooral zijn sensationele reeks tegen Real Madrid, Atletico Madrid en Juventus – waarin hij vier keer het net vond – was onvergetelijk. Dat zijn de verhalen die je later aan je kleinkinderen vertelt. Hij had zijn topvorm in de Champions League niet beter kunnen timen als hij het had geprobeerd. Met elke wedstrijd werd zijn volgende contract, bij welke club dan ook, alleen maar lucratiever.
Verliezer: Jürgen Klopp
De nieuwe wereldwijde voetbalbaas van Red Bull heeft meteen werk aan de winkel. Misschien wel meer dan hij had verwacht.
RB Leipzig en Red Bull Salzburg, de twee clubs die de energiedrankgigant in de Champions League vertegenwoordigden, sloten hun campagne af met slechts twee overwinningen, zes punten en een doelsaldo van -29. Geen van beide teams had een gunstig speelschema – ze troffen een aantal van Europa’s topclubs – maar dit was alsnog een zware tegenvaller.
Eén van Klopp’s voormalige assistenten, Pep Lijnders, werd in december al ontslagen bij Salzburg. Marco Rose, een andere oud-leerling, staat onder druk bij Leipzig. De Duitse club kende een bijzonder pijnlijke groepsfase, met als dieptepunt een 3-2 nederlaag tegen Juventus. Leipzig stond 2-1 voor en speelde 30 minuten tegen tien man, maar gaf het toch nog weg. Gezien hoe matig Juventus in de rest van het toernooi presteerde, ziet dat resultaat er achteraf nog slechter uit.
Tot overmaat van ramp zag Klopp hoe zijn oude club Liverpool zonder hem gewoon doordraaide. Onder zijn opvolger, Arne Slot, overtroffen The Reds alle verwachtingen en eindigden ze als nummer één na een bijna perfecte groepsfase. Klopp gunt Liverpool ongetwijfeld alle succes, maar diep van binnen zal hij toch denken: “Het zou best fijn zijn als ze er niet zó goed uit zouden zien zonder mij.”
