De NBA staat op het punt iets te bereiken wat nog nooit eerder is voorgekomen. Of dit een positieve ontwikkeling is, blijft onderwerp van discussie.
Met nog ongeveer zeven weken te gaan in het reguliere seizoen, komt slechts 49% van alle gescoorde punten voort uit tweepunters. Als deze trend zich voortzet – en er is weinig reden om aan te nemen dat dit niet zo zal zijn – wordt dit het eerste NBA-seizoen waarin tweepunters minder dan de helft van de totale score uitmaken.
De verdeling op dit moment: een recordlaag percentage van 49% van de punten komt uit tweepunters, terwijl een recordhoog percentage van 36% voortkomt uit driepunters. Daarnaast wordt slechts 15% van de punten behaald vanaf de vrije worplijn, bijna een dieptepunt in de geschiedenis van de competitie. Dit onderstreept hoe dominant het driepuntsschot is geworden, wat leidt tot discussies over de impact ervan op het spel.
“Ik heb er geen probleem mee dat teams veel driepunters schieten,” zegt Stephen Curry van de Golden State Warriors, de speler met de meeste driepunters in de geschiedenis van de NBA. “Het is een essentieel onderdeel van mijn spel, en ik hou ervan. Maar je moet er wel keihard voor werken om dit effectief te kunnen gebruiken.”
Tenzij er een drastische verandering plaatsvindt in de manier waarop de NBA-teams spelen, zal dit seizoen opnieuw het record breken voor meeste driepunters in een seizoen. Dat zou de vijftiende opeenvolgende keer zijn dat dit record sneuvelt. Ook het aantal pogingen van achter de driepuntslijn zal naar verwachting voor de negentiende keer in 22 jaar een nieuw hoogtepunt bereiken.
De Boston Celtics zijn momenteel het meest afhankelijk van de driepunter. Maar ze zijn zeker niet de enige ploeg die zwaar inzet op afstandsschoten. De regerend kampioen haalt maar liefst 46% van zijn punten van achter de driepuntlijn. Dit zou hen de derde ploeg in de NBA-geschiedenis maken die meer punten uit driepunters dan tweepunters haalt in een seizoen, na de Houston Rockets (2018-19) en Utah Jazz (2020-21).
“Niet elk team kan op dezelfde manier spelen,” zegt Celtics-ster Jayson Tatum. “Je moet de juiste spelers hebben voor dit systeem. Voor ons werkt het, dus we spelen naar onze kracht.”
De Celtics zijn bovendien de enige NBA-ploeg die in meerdere seizoenen acht verschillende spelers had die minstens 100 driepunters maakten. Dit seizoen zijn ze opnieuw op weg om die prestatie te herhalen. Hun afhankelijkheid van het schot werpt vruchten af: ze hebben een record van 33 overwinningen en slechts 6 nederlagen wanneer ze minstens 17 driepunters raken. Lukt dat niet, dan is hun balans een bescheiden 8-10.
Driepuntschutters waren cruciaal voor het kampioenschap van Boston vorig jaar, toen ze vaak vijf schutters tegelijkertijd op het veld hadden staan, wat hen vrijwel onmogelijk te verdedigen maakte. In voorgaande jaren speelden Curry en Klay Thompson een soortgelijke rol voor de Warriors, waarbij hun dodelijke afstandsschoten hen vier NBA-titels opleverden. De logica is simpel: een schotpercentage van 40% op driepunters levert meer punten op dan een tweepunter met een succespercentage van 50%.
“De verdediging moet zich hierop aanpassen, misschien gaan teams in de toekomst minder driepunters nemen,” zei San Antonio Spurs-ster Victor Wembanyama tijdens de All-Star break, voordat hij geblesseerd raakte en de rest van het seizoen moest missen. “Maar statistieken laten zien dat het een efficiënte strategie is, dus het is logisch.”
Wembanyama, een center van 2.24 meter, stond dit seizoen bovenaan in driepuntspogingen onder spelers op zijn positie. Hij loste zelfs meer driepunters dan enkele van de beste schutters in de NBA, waaronder Devin Booker (Phoenix Suns) en Duncan Robinson (Miami Heat).
De Spurs, die jarenlang bekendstonden als een team dat weinig driepunters schoot, hebben nu – net als de rest van de NBA – de driepunter omarmd als een belangrijk wapen.
“Het spel blijft zich ontwikkelen,” zegt Golden State-coach Steve Kerr, zelf een uitstekende schutter in zijn actieve carrière.
NBA-commissaris Adam Silver erkende recent dat de dominantie van de driepunter een discussiepunt is. Tijdens een niet-officieel gesprek met Kerr en commentator Bob Costas tijdens het All-Star weekend, gaf Kerr toe dat er misschien wel ‘iets te veel’ driepunters worden geschoten. Toch vindt hij de huidige staat van het spel goed en ziet hij geen noodzaak voor ingrijpende veranderingen.
Silver denkt dat basketbal zich altijd in cycli ontwikkelt. “Toen het All-Star weekend in 2000 in de Bay Area werd gehouden, klaagden mensen dat het spel te fysiek was en dat er te veel werd geleund op dunks. Ze zeiden dat spelers minder vaardig waren dan vroeger,” herinnert hij zich.
Vandaag de dag is dat compleet anders.
“Je kunt tegenwoordig niet meer in deze competitie spelen als je niet kunt schieten. Zelfs zevenvoeters moeten schoten van afstand kunnen maken. En eerlijk gezegd, ik vind dat prachtig,” aldus Silver.
